Online
Skip to main content

📜 Euler's Theorem (Ојлерова Теорема)

## 💡 Дефиниција Нека nn е позитивен цел број и aa е цел број таков што gcd(a,n)=1\gcd(a, n) = 1 (заемно прости). Тогаш: aϕ(n)1(modn)a^{\phi(n)} \equiv 1 \pmod n Каде ϕ(n)\phi(n) е **Ојлеровата функција** (бројот на цели броеви помали од nn кои се заемно прости со nn). --- ## 🧠 Интуиција Ова е генерализација на Малата теорема на Ферма. Во светот на модуларна аритметика (часовник со nn часови), ако множиме број сам со себе доволно пати, на крајот ќе се вратиме на 1 (ако немаме заеднички делители со nn). Циклусот на повторување секогаш е делител на ϕ(n)\phi(n). --- ## 📝 Примери 1. **Прост модул (n=7n=7):** ϕ(7)=6\phi(7) = 6. Нека a=2a=2. 26=64=97+11(mod7)2^6 = 64 = 9 \cdot 7 + 1 \equiv 1 \pmod 7. 2. **Сложен модул (n=10n=10):** Броеви заемно прости со 10 се {1,3,7,9}\{1, 3, 7, 9\}. Значи ϕ(10)=4\phi(10) = 4. Нека a=3a=3. 34=811(mod10)3^4 = 81 \equiv 1 \pmod{10}. --- ## 🛠 Каде се користи? 1. **RSA Енкрипција:** Целиот интернет безбедносен систем се базира на оваа теорема. 2. **Пресметка на големи степени:** Колку е 72025(mod100)7^{2025} \pmod{100}? ϕ(100)=100(11/2)(11/5)=40\phi(100) = 100(1-1/2)(1-1/5) = 40. 2025=5040+2525(mod40)2025 = 50 \cdot 40 + 25 \equiv 25 \pmod{40}. Значи 72025725(mod100)7^{2025} \equiv 7^{25} \pmod{100}. 3. **Инверзни елементи:** aϕ(n)1a^{\phi(n)-1} е модуларен инверз на aa.